"Người Việt từ nhà ra đường"

Những câu chuyện nhỏ, nói về những điều khó coi tưởng chừng cũng nhỏ nhặt, nhưng nó lại đang gây ra không ít những bức xúc, nhất là với những ai luôn yêu quý và muốn gìn giữ nét đẹp phong tục, văn hóa sống của người Việt.                  

Vẫn là những bài tùy bút đậm đặc cái khí chất rất riêng của cây bút Băng Sơn. Mỗi bài viết như con tằm rút ruột, bởi nó hiển hiện ra cái tâm huyết của nhà văn trước những cách sống, cách ứng xử của con người. Những bài viết rất ngắn, nhưng chạm vào nhiều bức xúc của cuộc sống, từ chuyện nhỏ nhặt như ăn, mặc, tặng quà, đến những vấn đề có tính xã hội như thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, tham nhũng… Thế nhưng, tác giả không sa vào kể lể, mà điểm xuyết chi tiết và khái quát nâng tầm thông điệp, giúp người đọc có cái nhìn bản chất.

"Đọc lại tạp chí Hữu Thanh của Tản Đà chủ biên khoảng năm 1921 - 1924, có một câu châm ngôn thật hay, tiếc là cụ Tản Đà lại đề là khuyết danh, mà không cho biết tác giả là ai, rằng: "Ngồi trên đống cát, ai cũng có thể là hiền nhân quân tử, nhưng ngồi trên đống vàng mới thực sự biết ai là quân tử hiền nhân"... Băng Sơn đã mượn ý trong một trang báo cũ để nói về câu chuyện của hiện tại, đó là chuỵện của vàng và cát, chuyện của tham ô và liêm khiết, chuyện của đói cho sạch, rách cho thơm, ... Hay nhà văn cũng đã mượn tích truyện Mục Kiều Liên báo hiếu, xuống được âm phủ, xây chùa trăm gian, bắc cầu chín nhịp để gặp được Mẹ, để phân tích ranh giới rõ ràng đâu là văn hóa tín ngưỡng, văn hóa thờ cúng, đâu là mê tín...

Rồi chuyện giáo dục con cái, chỉ dùng vũ lực, đánh con tàn bạo mà không dùng lời lẽ khuyên nhủ, bảo ban điều hay lẽ phải, theo nhà văn Băng Sơn, ấy cũng là một sự đánh vào tương lai... Bàn về chuyện chờ đợi trong cuộc đời, đời có hàng trăm hàng ngàn cuộc chờ đợi, chờ để sống để chết, để thành để bại, để đi để ở, để sung sướng và đau khổ... Cuộc đời thực ngắn mà chờ đợi thực dài. Đôi khi mới nhận ra, mỗi cuộc chờ đợi như vậy, ta lại học thêm được một điều quý báu.

Đọc cuốn “Người Việt từ nhà ra đường”, mỗi câu chuyện của Băng Sơn cứ lắng đọng, trầm ngâm, có cái sức nặng của người nhiều kinh nghiệm sống, hiểu sự đời và thuộc sử sách Đông Tây Kim cổ. Những câu chuyện, khiến ta những cũng suy tư, ngẫm nghĩ theo, và quan sát, nhìn vào cuộc sống xung quanh, mới thấy còn nhiều điều chưa đẹp. Để từ đó tự nhắc nhở mình và những người xung quanh. Như nhà văn Băng Sơn đã viết, "Người Việt Nam, ra đường phẳng phiu ngay ngắn, nói năng thanh lịch, ăn ở đường hoàng, rộng lòng khoan dung, sẵn sàng chia sẻ, ngày ngày dạy con cháu giữ gìn gia phong quốc pháp...". Đó là những nét đẹp của dân tộc, của người Việt. Với những trăn trở, chiêm nghiệm trong cuốn sách này, nhà văn Băng Sơn đã góp phần gìn giữ và thổi cho những nét đẹp ấy có sức sống trong cuộc sống ngày thường của mỗi chúng ta.

Tác giả : Huyền Trang